İdare tarafından kamulaştırma kararı verildikten sonra, kamulaştırılmak istenen taşınmazın malikine ilgili idare tarafından resmi taahhütlü yazı ile o yerin peşin veya taksitli bedel ile yada trampa yolu ile devralınmak istendiği bildirilir. Bu yazının tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılan görüşmeler neticesinde taşınmaz maliki ile idare arasında anlaşma sağlanamazsa idare tarafından kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılır. İş bu dava taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Mahkeme tarafından malike yapılacak tebligattan itibaren 30 gün içinde kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıda dava açılabilir. Açılan iptal davasında yürütmeyi durdurma kararı verilirse, kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, iptal davası bekletici mesele yapılır. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında hakim, tarafların ve bilirkişilerin rapor veya raporlarından yararlanarak hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespit eder. Kamulaştırmanın tesciline ilişkin karar kesin olup, bedele ilişkin İstinaf ve (bedele göre) Yargıtay yolu açıktır.

Kamulaştırmasız el atmanın ise iki şekli mevcuttur. Birincisi idarenin herhangi bir kamulaştırma işlemi yapmadan fiili olarak taşınmazlara el atması olarak tanımlanabilecek fiili el atmadır. İkincisi ise idarenin imar uygulamaları ile malikin mülkiyet hakkını engellediği hukuki el atmadır. Fiili el atma halinde adli yargıda, Hukuki el atma halinde ise idari yargıda kamulaştırma bedellerinin tespiti için dava açılabilir. Ancak bu davalar açılmadan önce idare ile uzlaşma/idari başvuru sürecinin tamamlanması gerekir.